Bir mahalle, koca bir ilçe kadar seçmen barındırabilir. Türkiye'de en çok seçmene sahip mahalle, tek başına 973 ilçenin 785'inden daha kalabalık bir seçmen kütüğüne sahip.
Basında "en kalabalık mahalle" haberleri her nüfus sayımında tekrarlanır ve hep aynı kaynağa, TÜİK nüfusuna dayanır. Ama seçim verisi farklı bir soruyu sorar: bir mahallede kaç seçmen var? YSK sonuçları Türkiye geneli bir mahalle sıralaması olarak yayımlanmıyor; ama sandık düzeyindeki resmî veriden mahalle toplamları hesaplanabiliyor. Biz bu listeyi öyle çıkardık — ve liste, iki bambaşka Türkiye hikâyesini yan yana koyuyor.
Listenin başındaki Bağcılar (Diyarbakır'ın Bağlar ilçesine bağlı) 95 binden fazla seçmeniyle tek başına bir ilçe ölçeğinde. Türkiye'deki 973 ilçenin 785'inin toplam seçmeni bu tek mahalleden azdır — yani Bağcılar, ülkedeki ilçelerin yaklaşık beşte dördünden daha kalabalık bir seçmen kütüğüne sahip. (Karşılaştırma mahalle seçmeni ile ilçe seçmeni arasındadır; nüfusla değil.)
İlk on beşin on biri İstanbul'da; kalanlar Diyarbakır (iki mahalle), Kayseri ve Ankara (birer mahalle). Bu yoğunluk şaşırtıcı değil: seçmenin büyük kısmı birkaç büyükşehrin çeper ilçelerinde toplanıyor.
| # | Mahalle | İlçe / İl | Seçmen (2023) | 2011'e göre |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Bağcılar | Bağlar / Diyarbakır | 95.072 | patladı 6,7× · 2011: 14.199 |
| 2 | Adnan Kahveci | Beylikdüzü / İstanbul | 71.727 | büyüdü 2,3× · 2011: 30.607 |
| 3 | Atakent | Küçükçekmece / İstanbul | 71.478 | büyüdü 1,8× · 2011: 39.514 |
| 4 | Kayabaşı | Başakşehir / İstanbul | 63.726 | patladı 19,4× · 2011: 3.277 |
| 5 | Zümrütevler | Maltepe / İstanbul | 62.980 | büyüdü 1,6× · 2011: 39.004 |
| 6 | Mevlana | Talas / Kayseri | 61.547 | patladı 3,2× · 2011: 19.329 |
| 7 | Fırat | Kayapınar / Diyarbakır | 59.833 | 2011'de kaydı yok |
| 8 | Karapürçek | Altındağ / Ankara | 59.222 | büyüdü 2,3× · 2011: 25.691 |
| 9 | Zafer | Bahçelievler / İstanbul | 58.994 | yerinde 1,04× · 2011: 56.793 |
| 10 | İçerenköy | Ataşehir / İstanbul | 57.089 | yerinde 1,01× · 2011: 56.423 |
| 11 | Halkalı Merkez | Küçükçekmece / İstanbul | 56.626 | büyüdü 1,3× · 2011: 42.734 |
| 12 | İnönü | Küçükçekmece / İstanbul | 53.162 | yerinde 1,14× · 2011: 46.548 |
| 13 | Soğanlı | Bahçelievler / İstanbul | 51.868 | küçüldü 0,98× · 2011: 52.771 |
| 14 | Kocasinan Merkez | Bahçelievler / İstanbul | 51.781 | büyüdü 1,18× · 2011: 44.022 |
| 15 | Yeşilkent | Avcılar / İstanbul | 50.385 | büyüdü 1,3× · 2011: 38.640 |
Asıl ilginç olan, bu mahallelerin nasıl büyüdüğü. 2023 rakamlarını 2011 milletvekili seçimiyle karşılaştırınca liste birkaç farklı gruba ayrılıyor.
Patlayanlar. Bazı mahalleler on iki yılda tanınmaz hâle geldi. Başakşehir'in Kayabaşı mahallesi 2011'de yalnızca 3.277 seçmene sahipti; 2023'te 63.726'ya çıktı — neredeyse yirmi kat. Bu artış, yeni toplu konut alanlarının ve hızlı konut gelişiminin tipik bir izini taşıyor. Diyarbakır Bağcılar 14.199'dan 95.072'ye (6,7 kat), Kayseri Talas Mevlana 19.329'dan 61.547'ye (3,2 kat) büyüdü.
Yerinde duranlar. Aynı listedeki bazı mahalleler ise on iki yıldır neredeyse aynı. Bahçelievler'in Zafer mahallesi 2011'de 56.793, 2023'te 58.994 seçmene sahipti — yaklaşık yüzde 4 artış. Ataşehir İçerenköy 56.423'ten 57.089'a çıktı; artış yüzde 1,2. Bu mahalleler daha erken dönemde yoğunlaşmış, görece oturmuş yerleşimler olduğu için seçmen artışları çok sınırlı kalmış görünüyor.
Küçülenler bile var. Bahçelievler Soğanlı mahallesi 2011'de 52.771 seçmenken 2023'te 51.868'e geriledi. Merkezî, köklü mahallelerde seçmen sayısının hafifçe düşmesi, kentsel dönüşüm ve nüfusun çepere kayması ile açıklanabilir.
Diyarbakır Kayapınar'ın Fırat mahallesi 2023'te 59.833 seçmenle yedinci sırada — ama 2011 seçim verisinde Fırat adıyla ayrı bir mahalle kaydı bulunmuyor. Bu nedenle mahallenin daha sonra kurulmuş ya da o tarihte farklı bir idari adla kayıtlı olması mümkündür. Kayapınar, hızlı büyüyen görece yeni bir ilçe; listedeki iki Diyarbakır mahallesi de (Bağcılar ve Fırat) bu büyümenin işareti.
Bu liste TÜİK'in "en kalabalık mahalle" haberlerinden bilinçli olarak ayrılıyor. Nüfus, bebekleri ve seçmen yaşının altındakileri de sayar; seçmen kütüğü ise yalnızca oy kullanma hakkı olanları. Genç nüfuslu bir mahalle nüfus sıralamasında üst sırada olabilir ama seçmen sıralamasında daha aşağıda kalır. Yine de iki ölçü zirvede birleşiyor: TÜİK'in nüfus sıralamasında da Türkiye'nin en kalabalık mahallesi olan Diyarbakır Bağcılar (160 bini aşan nüfus), seçmen sayısında da birinci. Bu yazıdaki tek ölçü ise seçmen sayısıdır.
Veri ve yöntem. Kaynak: Yüksek Seçim Kurulu (acikveri.ysk.gov.tr), sandık düzeyindeki resmî sonuçlar. Sıralama 14 Mayıs 2023 milletvekili seçimi kayıtlı seçmen sayılarına göredir; 2011 karşılaştırması 12 Haziran 2011 milletvekili seçimiyle yapılmıştır. "Mahalle" YSK'nın muhtarlık birimidir; her mahallenin toplamı sandık kimliği bazında tekilleştirilerek hesaplanmış ve resmî ham kayıtla çapraz doğrulanmıştır. Ülke geneli sıralama için milletvekili seçimi kullanıldı; İl Genel Meclisi seçimi büyükşehirlerde yapılmadığından o veriyle İstanbul ve Diyarbakır listede hiç görünmezdi. Aynı ada sahip farklı mahalleler ayrı birimlerdir; her satır tek bir il, ilçe ve muhtarlığı temsil eder.
© Sandık Atlası · Tarafsız, kaynak görünür.