Konumum'a dokun — bulunduğun yerin seçim sonuçlarını gör. Konum cihazında işlenir, saklanmaz. Nasıl?
Türkiye Seçim Haritası
2009'dan 2024'e Türkiye'nin il bazında seçim haritası. Her il, o seçimde birinci gelen parti ya da adayın düz rengiyle boyanır.
Seçim türünü değiştir — cumhurbaşkanlığı, milletvekili, yerel — zaman çizelgesini oynat ya da yıllar arasında kaydır. Bir ilin üstüne gel ya da dokun: kazanan, oy oranı ve fark görünür. Haritanın altındaki parti listesinden birine tıklarsan harita kazanana göre değil, o partinin oy oranına göre tonlanır — koyu renk yüksek oran; tekrar tıklayınca döner.
Bir ile tıkla, o ilin tüm sonuçlarına git — ilçe, mahalle ve sandık seviyesine kadar. Resmî YSK verisi.
Haritanın anlattığı: değişen renkler, değişmeyen coğrafya
2009’dan 2024’e Türkiye’nin seçim haritasında yüzeyde çok şey değişti — iktidarlar, ittifaklar, hatta parti adları. Ama alttaki coğrafi desen şaşırtıcı ölçüde yerinde durdu. Harita hemen her seçimde aynı üç Türkiye’yi çiziyor: İç Anadolu ve Karadeniz’in AK Parti–MHP ağırlıklı çekirdeği, Ege ve Trakya kıyısının CHP kuşağı, ve Güneydoğu’nun Kürt siyaseti bloğu (yıllar içinde HADEP, DTP, BDP, HDP, Yeşil Sol Parti, DEM Parti adlarıyla). Partiler değişse de bu bloklar neredeyse her karede kendini tekrarlıyor — coğrafya, parti etiketinden daha kalıcı.
Hareket, bu blokların arasındaki geçiş illerinde gizli. İç Anadolu ile kıyı arasındaki bir dizi il, seçimden seçime taraf değiştirir; ülke genelindeki sonucu çoğu zaman bu “sınır” iller belirler. Güneydoğu’da ise tablo neredeyse kilitlidir — orada yarış, kazananın kim olacağından çok, farkın büyüklüğüyle ilgilidir. Bir ilin üstüne gelip oranı ve farkı görmek, “kim kazandı” ile “ne kadar önde” arasındaki bu ayrımı ortaya koyar.
Seçim türünü değiştirdiğinizde harita başka bir yüz kazanır. Genel seçimlerle yerel seçimler farklı desenler üretir; 2019 ve 2024 yerelinde İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropoller haritanın rengini değiştirdi ve 2024’te CHP onlarca yıl sonra ilk kez sandıkta birinci parti oldu. Milletvekili katmanı 2009’un çok ötesine, 1983’e uzanır — ANAP, DYP, SHP, Refah gibi partilerin haritasında aynı coğrafi blokların on yıllar içinde nasıl oturduğunu izleyebilirsiniz.
Halkoylaması sekmesi bambaşka, ikili bir harita sunar: 2010 ve 2017 anayasa referandumlarının evet/hayır coğrafyası. 2017’de İstanbul, Ankara ve İzmir dahil kıyı ve Güneydoğu illeri “hayır”, İç Anadolu “evet” dedi — partili haritanın neredeyse aynası. Zaman çizelgesini oynatın, seçim türleri arasında geçin, sonra bir ile tıklayıp ilçe, mahalle ve sandık seviyesine inin: ülke ölçeğindeki bu desenin kendi mahallenizde nasıl göründüğünü görün.