İki milletvekili seçimi arasında İstanbul'un toplam tablosu az değişti gibi görünüyor. Ama mahalle düzeyine inince hareket çok daha keskin: bazı semtler bir yöne savrulurken, hemen yanındaki bambaşka davrandı.
İstanbul genelinde milletvekili oyu 2018'den 2023'e şöyle değişti (geçerli oyun yüzdesi):
Milletvekili seçimi, geçerli oyun yüzdesi. Sağ = yükseldi, sol = düştü.
Toplam tablo "az değişti" der gibi. Asıl hikâye mahallelerde.
İstanbul'un merkez, kozmopolit semtlerinde (Cihangir, Beyoğlu, Şişli, Adalar) tek bir tabloda iki şey birlikte oldu: Yeşil Sol / HDP'nin payı sert düştü, CHP'nin payı yükseldi — üstelik aynı mahallelerde.
Seçili merkez mahalleler · oy payı değişimi (puan), 2018 → 2023. Sol (mor) = Yeşil Sol/HDP düşüşü, sağ (kırmızı) = CHP yükselişi.
Bu, iki tablonun aynı yerde örtüşmesidir: Yeşil Sol/HDP'nin en çok düştüğü mahalleler, büyük ölçüde CHP'nin en çok yükseldiği mahalleler. İkisinin zıt yönde hareket etmesi, bu kozmopolit semtlerde sol/muhalif oyun CHP çatısında yoğunlaştığına işaret eder.
645 mahallenin tamamına baktığımızda dikkat çeken şey şu: AK Parti'nin payını kayda değer biçimde artırdığı tek bir İstanbul mahallesi yok. En çok "yükseldiği" mahallede bile artış %1'in altında (Silivri/Akören, +0,9 puan); geri kalan her yerde ya sabit ya düşüş. Düşüşse en çok kendi çeper kale mahallelerinde — Beykoz'un kuzey köyleri, Çatalca, Tuzla — ve bazı kentsel mahallelerde belirgin:
| İlçe · Mahalle | 2018 | 2023 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Kadıköy · Dumlupınar | %41,2 | %24,7 | −16,5 |
| Beykoz · Poyrazköy | %74,3 | %58,0 | −16,3 |
| Beykoz · Cumhuriyetköy | %60,1 | %45,9 | −14,2 |
| Çatalca · Karacaköy Merkez | %52,8 | %38,6 | −14,2 |
| Beykoz · Anadolufeneri | %55,3 | %41,4 | −13,9 |
| Tuzla · Orhanlı | %59,2 | %45,6 | −13,6 |
Kadıköy/Dumlupınar tam bir ayna: AK Parti burada −16,5 puan kaybederken CHP +14,9 puan kazandı.
CHP'nin payını en çok artırdığı mahalleler coğrafi olarak tutarlı: kent merkezi ve görece üst-gelir semtler.
| İlçe · Mahalle | 2018 | 2023 | Değişim |
|---|---|---|---|
| Adalar · Kınalıada | %33,2 | %48,7 | +15,5 |
| Kadıköy · Dumlupınar | %27,7 | %42,6 | +14,9 |
| Beyoğlu · Kılıçali Paşa | %42,1 | %54,7 | +12,6 |
| Şişli · Bozkurt | %41,4 | %53,6 | +12,2 |
| Üsküdar · Kandilli | %50,8 | %62,4 | +11,6 |
| Beyoğlu · Ömer Avni | %43,1 | %53,7 | +10,6 |
CHP'nin düştüğü yerler ise tersine, İstanbul'un batı kırsalı: Silivri ve Çatalca köyleri (−6 ile −11 puan arası).
İYİ Parti İstanbul genelinde neredeyse hiç oynamadı (%8,1 → %8,2). Mahalle düzeyinde de küçük, dağınık hareketler: birkaç batı/üst-gelir mahallede sınırlı yükseliş (en çok Çatalca/Fatih +8,2), Çatalca kırsalında ise düşüş. Belirgin bir coğrafi örüntü oluşturmadı.
Veri ve yöntem. Kaynak: Yüksek Seçim Kurulu (acikveri.ysk.gov.tr), mahalle düzeyi. Seçimler: 24 Haziran 2018 ve 14 Mayıs 2023 milletvekili. Metrik: her partinin bir mahalledeki geçerli oy payının iki seçim arasındaki yüzde-puan değişimi. Dahil edilen mahalleler: her iki seçimde de ≥500 seçmen ve seçmen sayısı değişimi %15'in altında olanlar; cezaevi gibi kurumsal birimler hariç (645 mahalle). İttifak oyları, YSK’nın yayımladığı sonuçtaki gibi üye partilere dağıtılmış haldedir. Yeşil Sol/HDP, 2018 (HDP) ve 2023 (Yeşil Sol Parti) tek soy çizgisi olarak birleştirildi. Bireysel oy geçişi toplu veriden çıkarılamaz.